آفاینوس
بیایید در بقای محیط زیست کوشا باشیم

جزیره ابوموسی

ارسال شده در: . نوشته‌شده توسط احمد وفائیان

جزیره ابوموسی جزیره‌ای است ایرانی در خلیج فارس، مساحت این جزیره در حدود ۲۵ کیلو متر مربع می‌باشد. جزیره ابوموسی در ۲۶ درجه خط عرض شمالی ، ودر ۵۵ درجه خط طول شرقی واقع شده‌است. از آنجا که معلوم است خلیج فارس دریای کم عمقی برای نفت کش‌ها شمرده می‌شود زیرا نفت کش‌ها پس از بارگیری نفت در مخازنشان به شدت سنگین شده و کف آن‌ها به کف خلیج فارس نزدیک می‌شود و در نتیجه خطر به گل نشستنشان شدت می‌گیرد. برای همین است که جزیره خارک به عنوان محل بارگیری نفت کش‌ها از ایران تعیین شده‌است. تنها مسیر قابل کشتیرانی برای نفت کش‌های حامل نفت فاصله میان «جزیره ابوموسی» و تنب می‌باشد، زیرا این مسیر ژرف ترین مسیر برای نفت کش‌ها شناخته می‌شود. در پی جنگ ایران و عراق و بروز جنگ نفت کش‌ها در خلیج فارس که همراه با آتش گشودن ایران به سوی نفت کش‌های دولت‌های عربی حوزه خلیج فارس بود و اوج آن حمله به نفت کش کویتی با پرچم آمریکا ، مسئله حفظ امنیت سوخت رسانی برای دولت‌های صنعتی پیش آمده‌است که تصمیم بر این گرفته‌اند این کار را با همکاری متحدان عربشان انجام دهند و از این میان قرعه به نام امارات عربی متحده افتاده‌است.

مالکیت جزیره
در حال حاضر مالکیت جزیره ابوموسی به همراه جزایر تنب در دست ایران است اما ادعاهایی از سوی دولت امارات متحده عربی هر از گاهی مطرح می شود.

جمعیت
جمعیت ابوسی طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵ ، برابر با ۳۰۵۲ نفر بوده‌است .

جنوبی ترین جزیره
«جزیره ابوموسی» جنوبی ترین جزیره ایرانی آبهای خلیج فارس است. این جزیره در ۲۲۲ کیلومتری بندرعباس و هم‌ چنین در ۷۵ کیلومتری بندر لنگه ، در ۶۰ کیلومتری شمال امارت شارجه در امارات متحده عربی واقع شده‌است. و ۱۶۰ کیلومتر از تنگه هرمز فاصله دارد. جزیره ابوموسی یکی از چهارده جزیره استان هرمزگان است که بیشترین فاصله از سواحل ایرانی خلیج فارس را دارد و طول و عرض آن درحدود ۵ / ۴ کیلومتر است. شهر ابوموسی مرکز جزیره ابوموسی می‌باشد. ارتفاع آن از سطح دریا ۴۶ متر می‌باشد. جزیره ابوموسی نزدیک ترین پهنه خشکی از خاک ایران به خط استوا است که‌ آب و هوای مرطوب و گرم‌تری دارد. این جزیره فاقد آب و اراضی مناسب کشاورزی است، ولی کشت و زرع محدودی در آن صورت می‌گیرد و بیشتر مردم بومی محل به صید ماهی اشتغال دارند.
این جزیره یکی از مراکز صدور نفت خام کشور است که با ظرفیتی قابل توجه فعالیت می‌کند. وسعت شهرستان ابوموسی ۸ / ۶۸ کیلومتر مربع است که مشتمل بر جزایر ابوموسی (با ۱۲ کیلومتر مربع)، جزیره تنب‌ بزرگ (با ۳/۱۰ کیلومتر مربع) تنب کوچک
با( ۵/۱ کیلومتر مربع)، سیری (با ۳/۱۷ دهم) کیلومتر مربع، فرور بزرگ (با ۲/۲۶کیلومتر مربع) و فرور کوچک (با ۵/۱ کیلومتر مربع) می‌باشد.


 

آثار باستانی جزیره کیش

ارسال شده در: . نوشته‌شده توسط احمد وفائیان


در جزیره کیش روستای است بنام حریره این روستا خالی از سکنه‌است بومیان جزیره میگویند که حریره نام بانویی بوده که ملکه شهر بود - تقریباً تمام شهر ویرانه است و فقط بخشی از شهر که عمارت کاخ بانوی حریره بوده مرمت شده، تاریخ این روستا به دوره قیاصره بر می‌گردد. ساکنان روستای مجاور این روستا روایت می‌کنند که در شب کسی نمی‌تواند در روستا بماند، چون در شب آوازهای عجیب وغریب در آنجا شنیده می‌شود. در این روستا آثاری از دوران بسیار دور برجای مانده‌است.

 

محدوده کیش

ارسال شده در: . نوشته‌شده توسط احمد وفائیان

از جنوب غربی روستای گرزه و در ۲۷ کیلومتری بندر چارک و در خلیج فارس واقع شده‌است. در جزیره کیش کاخی بسیار بزرگ وزیبا وجود دارد، این کاخ را «محمدرضاشاه پهلوی» آخرین پادشاه ایران بنیان نموده است.
جزیره کیش یکی از محبوب‌ترین نقاط گردشگری در ایران است که سالانه پذیرای صدها هزار تن از گردشگران عمدتاً ایرانی است. کیش همچنین یک شهر مدرن و زیباست که دارای هتل‌های فراوان و زیبا، از جمله هتل بزرگ داریوش، بازارها و مراکز خرید متعدد، و مکانهای دیدنی و تفریحی فراوان است. در فرودگاه بین الملی کیش روزانه ده‌ها پرواز داخلی و بین المللی انجام می‌شود.
فاصله بندر لنگه تا کیش از راه دریا و توسط قایق، حدود ۹۰ دقیقه‌است. فاصله مستقیم کیش تا بندر عباس ۴۰۰ کیلومتر، و فاصله آن تا دبی ۲۰۰ کیلومتر است.
کیش یکی از مهم‌ترین مناطق آزاد تجاری ایران است و توسط سازمان منطقه آزاد کیش اداره می‌شود

 

جغرافیای کیش

ارسال شده در: . نوشته‌شده توسط احمد وفائیان

طول جزیره کیش در حدود ۱۲ کیلومتر از جهت مشرق تا مغرب، و عرض آن ۷ کیلومتر، و مساحت آن ۹۰ کیلومتر مربع است. جزیره کیش بشکل بیضی می باشد و به جهت همین هم کیش که به معنای زه کمان می باشد نام گرفته است. و ۱۲۰ قدم از سطح دریا ارتفاع دارد. ارتفاع وسط جزیره از اطرافش بیشتر است، اما ارتفاع اطراف کیش از سطح آب در بعضی نقاط از یک متر هم کمتر است. در قسمت شمالی جزیره آب زیرزمینی اش شیرین است. باغ‌های نخل خرما در کیش وجود دارد. چاه‌های جزیره کم عمق است به اندازه‌ای که در بعضی جاها عمق چاه از یک متر هم کم تر است. و در شمال شرقی جزیره آب بسیار شیرین وجود دارد.

 

جزیره کیش

ارسال شده در: . نوشته‌شده توسط احمد وفائیان

کیش جزیره ای از توابع بخش کیش شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان و يكى از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. در گذشته این جزیره را به نام «قیس» می خواندند . شکل این جزیره بیضوی مانند است و در ۱۲ کیلومتری ساحل شیبکوه واقع شده‌است. این خشکچه(جزیره)یک میلیون و هفتصد هزار گردشگر را سالانه به خودجذب میکند

 

حیات جانوری قشم

ارسال شده در: . نوشته‌شده توسط احمد وفائیان


در آب‌ها و خشکى‌هاى جهان سه سيستم حياتى از نظر تنوع زيستى از بيشترين تنوع جانورى و گياهى برخوردارند. اين سه اکوسيستم عبارتند از جزاير مرجانى، جنگل‌هاى حرا و جنگل‌هاى بارانى. در جزيره قشم و آب‌هاى پيرامونى آن دو اکوسيستم‌هاى اول و دوم حضور دارند. وسعت جنگل‌هاى حرا در قشم بيش از 200 کيلومترمربع است. وسعت جزاير مرجانى در آب‌هاى پيرامون قشم مشخص نشده اما بر اساس برآوردهاى مقدماتى، در اطراف قشم و تنگه هرمز تراکم مرجان‌ها و تنوع جانورى وابسته به آن بيش از هر جاى ديگر در خليج فارس است.
تنوع جانورى جنگل‌هاى حرا در سراسر جهان و همچنين در ايران به راستى بى‌نظير است. تنوع بى‌مهرگان جنگل‌هاى حرا فراتر از تصور است. در جزيره قشم مهره‌داران اين سيستم حياتى را که نسبت به بى‌مهرگان از درصد ناچيزى برخوردار است کاملاً شناسايى نشده‌اند.

شناسايى مرجان‌ها، برآورد وسعت و پراکنش آنها و شناخت موجودات وابسته به مرجان‌ها در تنگه هرمز و مجاور قشم به سال‌ها کار مداوم دانشمندان کارشناسان متخصص زيست‌شناسى دريايى نيازمند است.

بيش از 50 گونه از نرمتنان دو کفه‌اى، گاستروپودها، سفالوپودها و خارپوستان، خرچنگ و مرجان در سواحل قشم وجود دارد.
اطلاعاتى که در سال‌هاى اخير در زمينه‌ شناخت مهره‌داران خشکى‌زى و بخشى از جانوران بزرگ دريايى آب‌هاى پيرامون قشم و خشکى‌هاى جزيره جمع‌آورى شده موارد زير را نشان مى‌دهد:

گونه‌هاى شناسايى شده پستانداران قشم عبارتند از 4 گونه خفاش که يک نوع آن خفاش ميوه‌خوار است، خفاش ميوه‌خوار بزرگ‌ترين خفاش کشور بوده و بيشتر از قشم گزارش شده است.
4 گونه جونده، يک نوع خارپشت، يک گونه خرگوش، يک گونه روباه و دو نوع نمسى و يک نوع جبير يا غزال ايرانى نيز در قشم شناسايى شده است.

خزندگان شناسايى شده قشم نيز بسيار متنوع هستند. سه نوع مار و 17 گونه مارمولک و يک نوع دوزيست در قشم شناخته شده‌اند.
در ميان مهره‌داران قشم، پرندگان از بيشترين تنوع برخوردارند. فهرست پرندگان شناسايى شده قشم تا سال گذشته 98 گونه بود اما با شناسايى 75 گونه پرنده ديگر، اين فهرست در حال حاضر به 173 نوع رسيده است. برخى از اين پرندگان از جمله پرندگان نادر کشورمان هستند که شاهين کبود و حواصيل سبز از آن جمله‌اند.

معدود آهوان باقى‌مانده قشم به دشت‌هاى بسيار زيباى فراز کوه‌ها پناه برده‌اند و آخرين روزهاى پرخطر زندگى خود را در آنجام مى‌گذرانند. نسل آهو در جزيره قشم به شدت در خطر انقراض است. از اين جانواران بسيار زيبا و باارزش که در صورت حضور در جزيره، زيبايى خيره‌کننده‌اى به طبيعت آن مى‌بخشد طى سال‌هاى گذشته هيچ‌گونه حفاظتى به عمل نيامده و با اين ثروت‌هاى باارزش جزيره برخورد مناسبى صورت نگرفته است.

ـ دوزيستان و خزندگان جزيره قشم: با توجه به موقعيت‌ جغرافياى جزيره قشم در خليج فارس و به دليل تنوع نواحى اکولوژيک آن و همچنين به دليل وجود زيستگاه‌هاى متنوع نظير: محيط تالابى جنگل حرا، پهنه‌هاى گلى، تپه‌ ماهورهاى متنوع، مناطق بيابانى، شنزارها، سواحل شنى، مناطق صخره‌اى، مزارع و باغ‌هاى کشاورزى و چمنزارهاى فصلى ـ مطالعه مقدماتى اکولوژيک توزيع و پراکنش دوزيستان و خزندگان جزيره صورت پذيرفت.
اين مطالعه طى سال‌هاى 82-81 با همکارى پروفسور پاپنفوس (Prof. Papenfus) از دانشگاه برکلى آمريکا در سراسر جزيره انجام و نمونه‌هاى جمع‌آورى شده بر اساس خصوصيات مورفولوژيک، مورفومتريک و مريسيتک شناسايى و کليه نمونه‌ها با فرمالين تثبيت (FIX) شده و در الکل در محل موزه قشم نگهدارى مى‌شوند.

نتايج مطالعه نشان داد که نمونه‌هاى جمع‌آورى شده متعلق به 10 خانواده:
1) Bufonidae 2) Agamidae 3) Lacertidae 4) Gekkonidae
5) Scincidae 6) Varanidae 7) Colubridae 8) Viperidae
9) Cheloniidae 10) Hydrophiidae
اين 10 خانواده شامل 22 جنس و 26 گونه هستند. يک گونه وزغ، 16 گونه سوسمار، 6 گونه مار (4 گونه سمى و 2 گونه غيررسمى) و 3 گونه لاک‌پشت دريايى تاکنون در جزيره شناسايى شده‌اند.

نتايج مهم اين پژوهش که از لحاظ پراکنش دوزيستان و خزندگان در ايران حائز اهميت است بدين شرح است:

1 ـ گزارش تمامى گونه‌ها به جزء دو گونه سوسمار Pristurus rupestris و Acanthodactylus micripholis از جزيره براى اولين بار است.
2 ـ گزارش گونه Ophiomorus از جزيره قشم به عنوان دومين گزارش اين گونه از ايران است.
3 ـ شناسايى گونه Lepidochelys olivacea از جزيره قشم براى اولين بار از خليج فارس گزارش گرديده است.

فهرست گونه‌هاى شناسايى شده در قشم:
نام فارسى
نام انگليسى
نام علمى

وزغ بلوچى
Baluchestan coastal toad
Bufo olivaceus


لاک‌پشت سبز
Green turtle
Chelonia mydas japonica

لاک‌پشت منقار عقابى
Hawksbill turtle
Eretmochelys imbricata bissa


لاک‌پشت زيتونى ريدلى
Olive ridley turtle
Lepidochelys olivacea

آگاماى وزغى خاکسترى
Grey toad Agama
Pherinocephalus Scutellatus


آگاماى چابک
Brilliant Agama
Trapelus agilis

گکوى زگيلدار بلوچى
Baluch rock Gecko
Bunopus tuberculats


گکوى دم زبر
Keeled rock Gecko
Cyrtopodion Scubrum

گکوى شکم زرد
Yellow-bellid house Gecko
Hemidactylus Flaviviridis


گکوى ايرانى
Persian Gecko
Hemidactylus Persicus

گکوى ترکى
Turkish warty Gecko
Hemidactylus turcicus


گکوى سنگلاخ بلانفورد
Pristurus rupestris

سوسمار پاشرابه‌ى بلانفورد
Acanthodactylus blanfordi


سوسمار پاشرابه‌ى ايرانى
‍Persian fringe
Acanthodactylus micropholis

دايناسورهاى کوچک قشم: پروفسور تئودور پاپنفوس، متخصص خزندگان و استاد دانشگاه برکلى کاليفرنيا، هر سال به مدت يک ماه براى مطالعه در مورد خزندگان ايران به کشور ما مسافرت مى‌کند. او عضو ارشد مرکز مطالعات خزندگان جهان است و از چند دهه سابقه کار و پژوهش در اين زمينه برخوردار است.
آقاى تئودور پاپنفوس در آخرين مسافرت خود به ايران (سال 1382) دو روز ميهمان سازمان منطقه آزاد قشم بود و طى آن از مناطق پارک ملى شهاب، باغ گياهشناسى قشم و حاشيه جنگل حرا بازديد نمود.


خزندگانى که توسط اين متخصص برجسته در جزيره قشم شناسايى شد، عباتند از:
- Bunopus tuberculatus
- Hemidactylus turcicus
- Ophiomorus tridactylus
- Trapelsu agilis
- Acanthodactylus
- Pristurus rupetris

علاوه بر خزندگان جزيره قشم، در جزه هنگام نيز خزنده بزرگ و سنگين وزن Uromastyx aegyptius به تعداد فراوان مشاهده شد. گونه Ophiomorus از جنس خزندگانى است که در شنزارهاى ايران به سر مى‌برد. اين خزنده در اعماق شن‌هاى روان زندگى، حرکت و تغذيه مى‌کند. شب‌ها که شن‌هاى روى تپه‌ها خنک‌تر مى‌شوند به سطح شنزار مى‌آيد و البته به ندرت ديده مى‌شود.
جمعيت اين خزنده که به دليل شکل بدن توانايى شنا کردن درون تپه‌هاى شن را دارد در قشم بسيار زياد است. مشاهده اين خزنده در جزيره باعث تعجب آقاى پاپن فوس شد. اين خزنده پيش از اين در هيچ جزيره‌اى در جهان ديده نشده بود. حضور اين خزنده در جزيره قشم دليل روشنى است بر اينکه در دوره‌هاى گذشته زمين‌شناسى، قشم به سرزمين اصلى ايران متصل بوده است.
مشاهده انواع بسيار جالب خزنده با جمعيت قابل توجه در جزيره قشم موجب حيرت پرفسور پاپنفوس شد. به همين روى، علاقه وافرى براى همکارى‌هاى علمى با منطقه آزاد قشم ابراز داشتند و به همين دليل در مورد نحوه همکارى و زمينه‌هاى مختلف کار توافق اوليه صورت گرفت.
نکته ديگر آنکه قرار است پروفسور آندرسون استاد دانشگاه برکلى و رئيس انجمن خزنده‌شناسى جهان به ايران بيايد. پروفسور آندرسون دو سال قبل کتاب جامع خزندگان ايران را با بيش از 190 عکس رنگى در 450 صفحه به چاپ رسانده است.
سازمان منطقه آزاد قشم در نظر دارد يک توافق‌نامه همکارى علمى تحقيقاتى با اين دانشمند خزنده‌شناس منعقد نمايد.

 

پوشش گیاهی جزیره قشم

ارسال شده در: . نوشته‌شده توسط احمد وفائیان


اولين و مهم‌ترين جامعه گياهى جزيره در جنگل دريايى حرا مشاهده مى‌شود که گونه‌اى از مانگروها به نام Avicennia marina (به نام ابوعلى سينا، دانشمند پرآوازه ايران) است و گستره‌اى بيش از 2000 کيلومتر مربع از مساحت جزيره را به خود اختصاص داده‌اند.
گياهان قشم خشکى پسند و حرارت‌خواه بوده و نياز به رطوبت زياد در تابستان دارند و بيشتر به شکل درختچه‌هاى نيم‌بيابانى کوتاه قد قابل مشاهده هستند.

 

چشمه‌هاى جزيره قشم

ارسال شده در: . نوشته‌شده توسط احمد وفائیان


چشمه‌هاى جزيره قشم، که به‌طور پراکنده در جاى جاى جزيره وجود دارند، فاقد آب شيرين بوده و عمدتاً شور هستند.
برخى از اين چشمه‌هاى عبارتند از:
ـ چشمه کارگه: چشمه معدنى سولفوره و شور کارگه در ميانه و هسته مرکزى ساختار تاقديسى مجاور بندر ماهيگيرى سلخ (ميدان گاز طبيعى سلخ، معروف به برهوت) واقع شده است. آب اين چشمه (چند ليتر در ثاينه) پس از نهشته شدن بخشى از مواد معدنى سياهرنگ همراه در محل تظاهر، موجب تغذيه بيشتر آب شور در آبرهه موجود اين محل بوده و در اطراف و بستر آبراهه اخير نيز رسوبات فراوان نمک گذاشته مى‌شود. منشاء بخشى از مواد يا رسوبات ثانوى و نمک در اين آبراهه مى‌تواند مربوط به سازند گچساران باشد که توسط آب چشمه معدنى کارگه در مسير مهاجرت به بالا انتقال داده مى‌شود.
آب چشمه کارگه نسبتاً گرم است (درجه حرارت حدود 30 درجه سانتى‌گراد)، اين چشمه از انواع چشمه‌هاى آرتزين (جوشان) است و در واقع به دليل اختلاف سطح اساس در منبع آب زيرزمينى و سنگ بستر آن، به سمت بالا فوران دارد. به دليل رگه‌هاى سولفور در لايه‌هاى مارنى و سيلتى که بر روى لايه‌هاى آهکى قرار گرفته‌اند، آب چشمه کارگه در حين صعود داراى ترکيبات سولفور مى‌شود. اين چشمه گاز نيز توليد مى‌کند که موجب انتشار بوى ناخوشايند آب چشمه در فضا مى‌شود. به دليل وجود مواد معدنى و دماى مناسب آن، آب اين چشمه مى‌تواند خواص درمانى ـ از جمله درمان بيمارى‌هاى پوستى و آرامش‌بخش اعصاب ـ داشته باشد که اين نکته دليل خوبى براى ساماندهى منطقه موردنظر و ايجاد امکانات براى استفاده مردم از آن است، گرچه مردم بومى از زمان‌هاى قبل براى مداوا و معالجه امراض پوستى خود از آب و گل و لاى پيرامون چشمه استفاده کرده‌اند و مى‌کنند.
ـ چشمه گورى: رسوبات واحد گورى داراى ضخامت حدود يکصدمتر، پوشاننده نهشته‌هاى انيدريت و نمک‌هاى مربوط به سازند گچساران است که با توجه به دانسته‌ها، ستبراى حدود 1400 متر دارد.
در محدوده چشمه معدنى گورى و اين ساختار زمين‌شناسى، وجود متان و سولفات‌ها مى‌تواند زمينه تشکيل را فراهم سازد و بدين‌ترتيب اميد حضور کانى‌سازى‌هاى سولفورى وجود داشته باشد. آب اين چشمه معدنى شور و اندکى گرم (داراى حرارت 30 درجه سانتى‌گراد) است و با توجه به املاح و ترکيب مواد حاوى، از نظر سياحتى و کاربرد پزشکى مى‌تواند قابل استفاده باشد.
ـ چشمه‌هاى دامنه کوه نمکدان: پهنه‌هاى پوشيده از رسوب نمک در کوه نمکدان داراى توده‌هاى بسيار بزرگ و گسترده نمک با کميت بالا با کيفيت و خلوص نسبتاً مناسب است و از نظر اقتصادى در تأمين نمک خوراکى، نمک طبى و حتى تأمين بخشى از مشتقات موردنياز در ترکيباتى از پتروشيمى اهميت دارد.
سنگ نمک متبلور و سفيد اين کوه، در کنار جاده اصلى ساحل جنوب‌ غربى جزيره و در حاشيه دريا، به سادگى در دسترس است.
آبراهه خروجى از جنوب شرقى گنبد نمکى کوه نمکدان، حاصل نفوذ آب‌هاى سطحى محدوده بالادست که در بارندگى‌هاى فصلى، آبراهه‌هاى منتهى به حفره‌ها و کانال‌هاى زيرزمينى در گنبد نمکدان وارد محوطه غار شده و نهايتاً از غار نمک به بيرون راه مى‌يابد و درصد زيادى از مواد نمکى را با خود به‌صورت محلول به بيرون راه مى‌‌دهد. در بستر خروجى اين آبراهه، پهناى نمک ـ به ويژه در پايين دست ـ تشکيل مى‌شود. اين نهشته‌هاى نمک قابل بهره‌بردارى است و ضمناً از جمله مناطق ديدنى قشم است.
ـ ديگر چشمه‌هاى جزيره قشم: در جاى‌جاى جزيره قشم چشمه‌هاى ديگرى يافت مى‌شود که البته هيچ‌يک از آنها آب شيرين و قابل مصرف ندارند.
از نظر زمين‌شناسى آب اين چشمه‌هاى نزديک به هم معدنى، از سيستم‌ درزه‌هاى سنگ بستر به صورت آرتزين بالا مى‌آيند. سنگ بستر در اين بخش از ساختار زمين‌شناسى، متشکل از سنگ آهک و يا سنگ آهک دولوميتى است که چشمه‌ها در سطح لايه‌هاى مربوط تظاهر دارد. سنگ‌هاى کربناته واحد گورى با قدمت ميوسن در اين بخش از هسته تاقديسى، قديمى‌ترين رسوبات را در جزيره قشم تشکيل مى‌دهد که به‌طور عادى و يا حاصل و در نتيجه چين‌خوردگى و فرسايش متعاقب رخنمون يافته است. ضمناً بر روى اين رسوبات سنگ آهکى، نهشته‌هاى مارنى و مارن سيلتى سازند ميشان در اطراف و محدوده چشمه‌ها گسترش داشته، که رگه‌هاى سولفور نيز در درزه‌هاى اين نهشته‌ها وجود دارد.

 

جزیره قشم

ارسال شده در: . نوشته‌شده توسط احمد وفائیان

جزيره قشم از شمال به شهر بندرعباس، مرکز بخش خمير و قسمتى از شهرستان بندر لنگه، از شمال‌شرقى به جزيره‌ى هرمز، از شرق به جزيره‌ى لارک، از جنوب به جزيره‌ى هنگام و از جنوب غربى به جزاير تنب بزرگ و کوچک و بوموسى محدود مى‌گردد. فاصله جزيره‌ى قشم (از بندر قشم) تا بندرعباس 8/10 مايل (20 کيلومتر)، تا بندر هرمز 72/9 مايل (18 کيلومتر)، جزيره لارک (تا مرکز دهستان لارک) 85/4 مايل (9 کيلومتر)، تا جزيره بوموسى 01/88 مايل (163 کيلومتر) و جزيره تنب بزرگ 55/61 مايل (114 کيلومتر) است.
نزديک‌ترين بندر در ساحل اصلى کشور به جزيره‌ى قشم، بندرعباس است که فاصله آن تا محل سربندر قشم 8/10 مايل دريايى (20 کيلومتر) است. نزديک‌ترين فاصله اين جزيره به ساحل اصلى کشور، در دماغه‌ى شمالى جزيره، در محل بندر لافت (در جزيره‌ى قشم) تا آبادى پل، مرکز دهستان خمير (در ساحل اصلى کشور) که فاصله آن در حدود يک مايل دريايى (1800 متر) بوده و در آينده محل احداث پل خليج فارس خواهد بود. جزيره‌ى قشم در شمال داراى دماغه‌هاى قشم، لافت و باسعيدو و در جنوب دماغه ديرستان است.
مساحت جزيره 1491 کيلومترمربع، حدود 5/2 برابر دومين جزيره بزرگ خليج فارس يعنى بحرين است.
طول جزيره از بندر قشم، تا بندر باسعيدو در انتهاى جزيره را در منابع مختلف بين 100 تا 130 کيلومتر تخمين زده‌اند و بيشتر روى طول 115 و 120 کيلومتر تکيه شده است. در گزارش توجيهى اجراى قانون تعاريف، طول سراسرى جزيره‌ى قشم را 120 کيلومتر ذکر کرده‌اند. عرض جزيره، در نقاط مختلف متفاوت بوده و به‌طور متوسط داراى سه عرض: کم (بين طبل و سلخ)، زياد (بين لافت کهنه و شيب دراز) و متوسط (در منطقه اسکان) است.
با اين وجود، عرض متوسط جزيره قشم را 11 کيلومتر مى‌توان محسوب داشت.
قسمت وسيعى از کرانه‌هاى شمالى جزيره با جنگل دريايى حرا، که افزون بر 150 کيلومترمربع است، پوشيده شده است. به اين ترتيب، جزيره قشم نه تنها بزرگ‌ترين جزيره خليج فارس شمرده مى‌شود بلکه با وسعتى افزون بر 1500 کيلومترمربع، از 23 کشور بزرگ‌تر است و از جمله: 5/2 برابر بحرين، 5/2 برابر سنگاپور، 5/2 برابر سان‌مارينو، 5/1 برابر هنگ‌کنگ، 5 برابر مالديو و 70 برابر ماکائو است.
قشم در گروه سرزمين‌هاى گرم و خشک قرار مى‌گيرد و اين در حالى است که رطوبت نسبى هوا در قشم بالاست. فشار هوا در قشم بين 1015 تا 1018 ميلى‌بار جيوه است که در تابستان به دليل گرماى زياد، فشار هوا به کمتر از 1000 ميلى‌بار مى‌رسد.
دماى متوسط ساليانه جزيره قشم حدود 26 درجه سانتى‌گراد، با متوسط حداکثر و حداقل دماى روزانه به ترتيب 33 و 18 درجه سانتى‌گراد است. اختلاف درجه حرارت فصلى اين جزيره بسيار زياد است. گرم‌ترين زمان‌ها 10 تير تا 10 شهريور و سردترين ماه‌ها دى و بهمن است. در جزيره قشم حداکثر و حداقل دماى مطلق 46 و صفر درجه سانتى‌گراد به ثبت رسيده است.
درجه حرارت آب دريا در سطح، از حداقل 22 درجه سانتى‌گراد در زمستان تا حداکثر 32 درجه سانتى‌گراد در تابستان تغيير مى‌کند. درجه حرارت آب به ازاى هر پنج متر افزايش عمق، يک درجه سانتى‌گراد کاهش مى‌يابد.
دو جزر و دو مد در مدت شبانه‌روز در اطراف جزيره قشم رخ مى‌دهد که اختلاف ارتفاع متوسط آنها 2 تا 3 متر است. امواج دريا در اطراف قشم اغلب کمتر از يک متر ارتفاع دارند و از اين‌رو مى‌توان درياى اطراف قشم را يک درياى آرام خواند. اما در سواحل جنوبى و شرقى گاه امواج بلندتر از 3 متر نيز قابل مشاهده است.
جريان‌هاى دريايى اصلى اطراف جزيره حاصل جزر و مد بوده و سريع‌ترين آن در محدوده بين پل و لافت کهنه قابل مشاهده است و سرعت آن به 3 گره دريايى مى‌رسد. جهت جريان در هنگام مد به طرف غرب و در هنگام جزر به طرف شرق است.
ـ ميزان شورى آب دريا در اطراف قشم 35 در هزار و رنگ آب دريا بيشتر سبز مغز پسته‌اى و در برخى موارد آبى رنگ است.

بارندگى
در جزيره قشم تا اندازه‌اى تحت تأثير جريان‌هاى عمومى اتمسفر، و يا جريان‌هاى سيبرى، مديترانه، اتلانتيک و جريانات موسمى اقيانوس هند و بالاخره عربستان و صحرا قرار دارد. ضمناً با توجه به عرض جغرافيايى محدود و محاط شده در آب‌هاى گرم خليج فارس، اين جزيره به‌طور کلى آب و هواى مخصوص و يا تحت تأثير ميکروکليمايى ويژه خود را دارد. توده‌هاى هواى غالب نافذ در جزيره قشم تروپيکال بوده و طبيعتاً درجه حرارت هوا هميشه بالاى صفر درجه سانتى‌گراد است.
آب و هواى جزيره قشم با ويژگى مناطق گرم، با رطوبت هواى نسبتاً بالا (که شامل يک فصل طولانى گرم و مرطوب هوا يک فصل کوتاه معتدل است) خلاصه مى‌شود. متوسط بارندگى ساليانه حدود 155 ميلى‌متر با ميانگين حدود 13روز بارندگى در سال و به‌طور عمده در فاصله ماه‌هاى آبان تا فروردين، و همچنين تغييرات زياد بارندگى از سالى به سال ديگر (تا حدود بيست برابر ـ يا يک بيستم) و بالاخره وجود دوره‌هاى متناوب حدود 10 تا 11 ساله خشکسالى و مرطوب از مشخصات آب و هوايى منطقه قشم است.
زمين‌شناسى جزيره قشم ـ و يا ليتولوژى رسوبات و ساختار آنها در اين منطقه ـ طبيعتاً تأثير زيادى در کيفيت و کميت ذخاير و منابع آب مربوط دارد.
در جزيره قشم هيچ نوع درياچه طبيعى، مانداب و رودخانه دائمى وجود ندارد و آبراهه‌ها هم، که عمدتاً به‌طور نسبى کوتاه است، در زمان بارندگى است که سيلاب‌ها را از بستر خود عبور مى‌دهد. اندکى از اين آب‌هاى سطحى علاوه بر تبخير و در مواردى که زمين‌هاى قابل نفوذ در مسير باشد (مثل دشت توريان و يا ساير محدوده‌هاى داراى رسوبات ماسه‌اى و يا رسوبات مربوط به تراس‌هاى دريايى که تا اندازه‌اى قابل نفوذ هستند) جذب تغذيه‌ سفره‌هاى آب زيرزمينى مى‌شود و بقيه به دريا مى‌رسد. بخشى از اين سيلاب‌ها، با احداث سدها و بندهاى تاريخى، قديمى و جديد مهار مى‌شود و از ذخاير آب مربوطه که تا اندازه‌اى هم با توجه به رسوبات مخزون و حوضه آبريز آن مربوط لب شور است، استفاده مى‌شود.
در جزيره قشم علاوه بر کنترل استفاده از آب‌هاى سطحى به‌وسيله سدها و يا آب‌بندها ـ که بعضاً نيز قدمت تاريخى دارند ـ از سيلاب‌ها هم به روش سنتى با هدايت در برکه‌هاى سرپوشيده (آب‌انبارها) که آب باران را براى دوره‌هاى کوتاه‌مدت در خود نگهدارى مى‌کنند به‌طور گسترده استفاده مى‌شود و ضمناً در سال‌هاى اخير از آب دريا به‌وسيله آب شيرين‌کن‌ها استفاده به عمل مى‌آيد.
بادهاى قشم اطلاعات مربوط به باد در کرانه‌هاى جنوبى جزيره قشم نشان مى‌دهد که غلبه باد جنوب شرقى آشکار است. با وجود اين، مشاهدات و مطالعات مربوط به باد نشان مى‌دهد که به دليل شرايط توپوگرافى سرزمين اصلى و جزيره قشم، در منطقه شمال جزيره بادهاى از سمت شال شرقى با تواتر بيشترى وجود دارند. بادهاى جزيره قشم به‌طور معمول ملايم هستند.
بادهاى محلى و با اهميت جزيره عبارتند از:
ـ بادگاه: اين باد از جانب ستاره (گاه) در هنگام صبح مى‌وزد و گاهى پديدار شده و قدرت آن کم است.
ـ باد نشعى: از جهت شمال شرقى مى‌وزد و شدت آن نستباً زياد و براى لنج‌ها و مسافران دريا خطرناک است. استمرار وزش اين باد 1، 3، 7، 15 و به ندرت 21 روز پياپى است. اين باد خشک و سرد است.
ـ باد قوسى: باد قوسى از بادهاى قدرتمندى است که در زمستان و همراه با بارندگى و از جهت شمال شرقى (متمايل به شرق) مى‌وزد.
ـ باد عيوقى: باد عيوقى در فصل زمستان و از جهت شمال شرقى (متمايل به شرق) يعنى از طرف هرمز مى‌وزد.
ـ باد سهيلى: اين باد بيشتر از پاييز و از طرف سهيل مى‌وزد و از صبح تا ظهر مى‌دمد و خنک است.
ـ باد عقربى: اين باد منشاء اقيانوس هند دارد و رطوبت هوا را به شدت افزايش مى‌دهد. شدت اين باد نيز زياد است.
ـ باد شمال: اين باد دو نوع است يکى شمال تابستانى و ديگرى شمال زمستاني. اين باد، هم در زمستان و در تابستان مى‌وزد و تقريباً دائمى و از بادهاى مزاحم است. باد شمال زمستانى را شمال‌خورى نيز مى‌گويند زيرا که از جانب خورهاى لافت مى‌وزد. باد شمال‌خورى بارندگى همراه ندارد و ابرها را از بين مى‌برد. باد شمالى تابستانى اکثراً در بهار مى‌وزد.
ـ باد مطلعى: مطلع به معنى شرق و جهت وزش آن نيز از شرق به طرف غرب است. شدت اين باد نسبتاً زياد بوده و بعضاً بارندگى نيز به همراه دارد.
ـ باد ايرانى: اين باد در زمستان و به همراه بارندگى مى‌وزد. جهت وزش آن شمال شرقى است.
ـ باد بحرى: باد بحرى، نسيمى است که از جانب دريا و تدريجاً به باد شمال تبديل مى‌شود.
طبق آخرين تقسيمات کشورى امروزه شهرستان قشم 64 شهر و روستا دارد که مهم‌ترين آنها عبارتند از:
1 ـ تولا 2 ـ دفارى 3 ـ حميرى 4 ـ جزيره لارک (جزء جزيره قشم) 5 ـ درگهان (در سال 85 تبديل به شهر شده است) 6 ـ هلر 7 ـ گياهدان 9 ـ رمچاه 10 ـ جى‌جيان 12 ـ باغ بالا 13 ـ توريان 14 ـ تُم‌سنتى 15 ـ زينبى 16 ـ پى‌پشت 17 ـ کوشه 18 ـ کاروان 19 ـ گربدان 20 ـ زيرانک 21 ـ کردوا 22 ـ مسدوم 23 ـ خالدين 24 ـ مسن 25 ـ شيب دراز 26 ـ ديرستان 27 ـ برکه خلف 28 ـ هنگام جديد 29 ـ هنگام قديم 30 ـ هنگام غيل (جزيره هنگام) 31 ـ ريگو 32 ـ بند حاج على 33 ـ قنديل 34 ـ نخل گل 35 ـ لافت 36 ـ طبل 37 ـ ملکى 38 ـ هفت رنگو 39 ـ سلخ 40 ـ گمبران 41 ـ سهيلى 42 ـ تنبان 43 ـ گورزين 44 ـ دهخدا (خور خران) 45 ـ گوران 46 ـ نقاشه 47 ـ دوربنى 48 ـ دولاب 49 ـ گورى 50 ـ مُرادى 51 ـ درکو 52 ـ دوستکو 53 ـ کانى 54 ـ چاهو شرقى 55 ـ تمکز 56 ـ کنار سياه 57 ـ چاهوغربى 58 ـ سرريگ 59 ـ باسعيدو
(سوزا، هرمز و قشم حوزه شهرى‌اند و در سال 85 بندر درگهان به حوزه شهرى اضافه شد.)
بنادر مهم صيادى و تجارى:
1 ـ بهمن 2 ـ شهيد ذاکرى 3 ـ سلخ 4 ـ مسن 5 ـ سوزا 6 ـ کاوه 7 ـ لافت 8 ـ درگهان 9 ـ باسعيدو 10 ـ فجر 11 ـ شرکت نفت 12 ـ رمچاه 13 ـ کندالو 14 ـ طبل 15 ـ هنگام.

 

معرفی گونه درخت چندل

ارسال شده در: . نوشته‌شده توسط احمد وفائیان

گونه درخت چندل (Rhizophora mucronata) :
این درخت به تیره Rhizophoraceae یکی از معروفترین و پرتراکم ترین خانواده گیاهی مانگرو تعلق داشته که دارای 4 جنس و 16 گونه می باشد.پراکندگی این گونه سواحل گرمسیری آسیای شرقی وجنوبی،افریقاو استرالیا وآمریکا رادربرمی گیرد.درایران اجتماعات درختان چندل در مساحتی محدود در حدود 20 هکتار دررویشگاه سیریک وجودداردوبا جامعه حرا،تودهای درهم را ایجاد کرده اند.تنه این درختان صاف و پوست آن واجد برجستگیهاوشیارهای طولی وسطحی استوبرگهای آن ضخیم ،چرمیوچند ساله بوده که پس از خزان جای آن برروی شاخه باقی می ماند.گلها در گیاه مجتمع ودرانتهای شاخه دیده می شود.میوه چندل مخروطی ،چوبی ،ناشکوفا وحامل یک دانه است .چوب این درخت به علت سرشاربودن از تانن،قرمزرنگاست.باتجزیه برگ این درخت میزان پروتئین آن7/4% ،چربی 7/2% ،فیبر 3/11% ،پتاسیم62/.% ومقدار سدیم5/3% تعیین گردیده است.

 

گونه های مختلف طبی درختان دریایی مانگرو

ارسال شده در: . نوشته‌شده توسط احمد وفائیان

گونه های Acanthus ilicifolius ,A.ebrateatus :
از میوه این دو درخت جهت پاکیزه نمودن خون و زخم بندی و رگها کاربرد پزشکی داشته و همچنین برگهای گیاهان فوق در تسکین دردهای روماتیسمی دارند.

گونه Avicennia spp :
از این درختان کلا" صمغ و روغن دانه گونه های مختلف جنس حرا جهت زخم معده و تومورها به کار می رود.همچنین پوست این گیاه جهت درمان انگلهای پوستی و زخمهای قانقاریایی استفاده می شود. همچنین به تازگی دردرمان سوختگیها بکار گرفته می شود.

گونه Avicennia ofricana :
پوست این درخت در درمان انگلهای پوستی و زخمهای قانقاریایی استفاده پزشکی دارد.
گونه Avicennia germinas :
این درخت در درمان زخم معده،بواسیر،اسهال و تومورها کاربرد پزشکی دارد.

گونه های Bruguiera gymnorrhiza,B.sexangula :
میوه این دو درخت در چشم پزشکی مورد مصرف دارد.
گونه های Cerbera manghas,C.odollam :
مالش دادن میوه این درختان در تسکین روماتیسم مصرف دارد.همچنین دانه این درختان حاوی روغن با خواص دارویی است.شیره این گیاه هم با داشتن ماده خاص اثر مسهلی دارد.
گونه Ceriops tagal :
عصاره پوست این درخت جهت متوقف نمودن خونریزی کاربرد پزشکی دارد.
گونه Excoecaria agallocah :
شیره گیاه و چوب این درخت به عنوان مسهل مصرف پزشکی دارد.
گونه Heritiera littoralis :
دانه های خرد شده این گونه دردرمان اسهال مورد استفاده قرار می گیرد.
گونه Lumnitzera spp :
جوشانده برگهای درختان این جنس در درمان برفک (Thrush) کاربرد پزشکی دارد.

گونه Rhizophora mangle :
پوست این درخت سرشار از تانن بوده لذا، جهت توقف خونریزی به کار می رود.همچنین به علت قابض بودن در رفع اسهالهای ساده موثر واقع می گردد.درافریقای غربی ازاین درخت دررفع التهابهای گردن و اسهال خونی استفاده درمانی می کنند.شیرابه سفت شده این گیاه هم در بعضی نقاط دنیا به صورت جویدن دررفع عوارض اسکوربوت مورد استفاده قرار می دهند.
گونه حرا(Avicennia marina) :
براساس مطالعات انجام شده برروی اندامهای مختلف این درخت نتایج ذیل بدست آمده است که عبارتنداز:
با مصرف مقادیر کم پوست درخت،میزان ادرار افزایش می یابد.از محاسن بارز آن هیچگونه تاثیر سویی برروی قلب ندارد،ولی اگر بامقادیر زیاد به کار رود،ایجاد قی و عوارض دیگر نظیر سرددهای شدید میکند.
بررسیهاو مطالعات نشان داده که یرروی باسیل (Hansen) تاثیر قطعی داردومیتواند در مداوای بیماری جذام درصورتیکه در مراحل اولیه بیماری باشد تاثیر دارد.
بررسیهاو مطالعات نشان داده که برروی بیماری آبله موثر است.همچنین پوست درخت به عنوان قابض نیز مورد مصرف قرار دارد.درخت حرا دارای 17% تانن،11% نشاسته ویک ماده چرب ونوعی ماده رزینی به نام ماناوا(Manawa) ومقداری گلوکوزیدبوده که ماده اخیر در مجاورت مواد قلیایی ابتدا به رنگ قرمز گیلاسیوسپس زرد تبدیل شده که با اسیدها نیز رسوب می دهد.همچنین از پوست تنه این درخت ماده ای زردرنگ به نام لاپاکول(Lapachol) به دست آمده است که خواص مدر،قابض ،ضد جذام وضد آبله این گیاه رابه آن نسبت می دهند.
بررسیهاو مطالعات دیگر نشان داده که اندامهای مختلف این درخت دردرمان سوختگیها تاثیر مثبت دارد.
گونه درخت چندل (Rhizophora mucronata) :
عصاره پوست درخت چندل دررفع خون مردگی ،اسهال خونی و جذام مورد استفاده قرار می گیرد.

 

جزیره شیدور یا جزیره ماران

ارسال شده در: . نوشته‌شده توسط احمد وفائیان

این جزیره در فاصله 5/1 کیلومتری جنوب شرقی جزیره لاوان واقع شده و مساحت آن 4/1 کیلومتر مربع میباشد. پوشش گیاهی این منطقه از گیاهان شورپسند و مقاوم در مقابل کم آبی است که بطور پراکنده رشد کرده اند. این جزیره، جزیره ای است غیر مسکونی که هیچگونه فعالیتی در ان دیده نمی شود. پرندگان موجود در آن شامل چهارگونه پرستوی دریایی است که در جزیره تولید مثل می کنند.در این جزیره تعداد زیادی مار سمی سیاهرنگ و کوچک که معمولاً زیر شن مخفی می شوند مشاهده شده است به همین جهت به جزیره ماران نیز معروف است. همچنین لاک پشت های دریایی در سواحل آن تخم گذاری می کنند. صیادان و بومیان جزایر اطراف در هنگام طوفانی بودن دریا و همچنین برای جمع آوری لاک پشت ها و تخم پرندگان دریایی به این جزیره مسافرت می کنند. شیدور با این که مساحت بسیار کمی دارد از مهمترین و با ارزشترین زیستگاه های پرندگان و لاک پشت های دریایی در خلیج فارس و دریای عمان است. بازدید از این جزیره همراه با راهنمایان آشنای محیط زیست و مجوزهای لازم امکان پذیر است.این منطقه یکی از جزایر ایرانی خلیج فارس می باشد که از سال 1366 تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست قرار گرفته است . این جزیره در تقسیمات کشوری جزء استان هرمزگان و از توابع شهرستان ابوموسی می باشد و در فاصله 262 کیلومتری (از طریق دریا ) شهر بندرعباس قراردارد. از نظر حیات وحش این جزیره در مسیر مهاجرت پرندگان قرار داشته و سواحل آن زیستگاه مناسبی برای پرندگانی چون پرستوی دریایی و عقاب ماهیگیر می باشد. تنها پستاندار جزیره را جبیر تشکیل می دهد که از سالیان قبل در آن رها شده و امروزه جمعیت قابل توجهی را تشکیل داده است .

 

منطقه حفاظت شده گنو

ارسال شده در: . نوشته‌شده توسط احمد وفائیان

این منطقه نام خود را از کوه گنو گرفته است که در داخل منطقه واقع شده است و بعد از کوه فارغان دومین کوه بلند شهرستان بندرعباس است. منطقه حفاظت شده گنو در شمال غربی و در فاصله 30 کیلومتری شهر بندرعباس قرار گرفته و جاده اصلی بندرعباس به سیرجان طول 35 کیلومتر انجام می گیرد. مسیر دسترسی به قله کوه گنو از راه مالرو کوهستانی دزک به بندر آگاه می باشد که البته یال های غربی دارای شیب ملایمتری هستند و امکان دسترسی پیاده به قله کوه را فراهم می سازند.این منطقه از نظر منابع کمبودی ندارد. به ویژه چشمه های موجود در منطقه اغلب در تمام فصول قادرند آب مورد نیاز حیات وحش را تامین کنند.یکی از مهمترین منابع آبی این منطقه چشمه های آب گرم گنو می باشد که از نظر خواص دارویی کانون های شناخته شده ای هستند و از دیرباز مورد استفاده اهالی و مسافرین قرار گرفته اند.

تنوع پوشش گیاهی : این منطقه از دامنه تا قله کوه مشتمل بر انواع درختان گرمسیری ، استیپ کوهپایه های و گونه های گیاهی نواحی سردسیری است . اغلب دره های آن پوشیده از درختان و درخچه ها است . دشت ها با ارتفاعات میانی آن عرصه گونه هایی چون آکاسیا، کنار، کهور و استبرق است و از ارتفاعات میانی تا قله کوه ها جایگاه درختانی چون بنه و بادام می باشد. این منطقه دارای تنوع قابل توجهی از حیات وحش دشتزی و کوهزی است. جبیر، قوچ، میش، بز، پازن، گرگ و کفتار از پستانداران مهم آن به شمار می روند و کرکس، دال سیاه، هما، قرقی، تیهو، کبک و جیرفتی از پرندگان قابل ذکر منطقه هستند.

چشمه های آب گرم خورگو: این چشمه ها که تعداد آنها سه چشمه است. از طریق فرعی منشعب از جاده بندرعباس – سیرجان – قابل دسترسی اند. از دوراهی جاده بندرعباس – سیرجان تا مظهر چشمه اول در حدود 28 کیلومتر فاصله است. آی چشمه اول از شکاف سنگ های آهکی مارانی خارج و وارد رودخانه خورگو می شود. آب این چشمه در ردیف آب های سولفات کلسیم همراه با منیزیم و کلرور سدیم ولرم است .تعداد چشمه های آب گرم این منطقه سه چشمه است که خصوصیات واحدی دارند. چشمه دوم خورگو در یک کیلومتری شرق چشمه اول از شکاف سنگ های آهکی مارنی به صورت جوشان از زمین می جوشد. در نزدیکی مظهر چشمه، حوضچه ای به شکل دایره و به قطر 3 متر بنا شده است. از اب این چشمه برای استحمام استفاده می شود و در ردیف آب های گوگردی با کاتیون ها و آنیون های مختلف گروم است. دسترسی به چشمه سوم نیز از طریق جاده فرعی منشعب از جاده بندرعباس – سیرجان امکان پذیر است .از بندرعباس تا دوراهی خورگو 30 کیلومتر و از دوراهی تا مظهر چشمه در حدود 20 کیلومتر فاصله است. در کنار مظهر چشمه حوضچه ای جهت استحمام وجود دارد و اب چشمه در ردیف آب های گوگردی با کاتیون ها و انیون های مختلف گروم است .

چشمه آبگرم سرخان : این چشمه در مسیر جاده فرعی خورگو - سرخان منشعب از جاده بندرعباس – سیرجان قرار دارد. فاصله چشمه تا روستای سرخان در حدود یک کیلومتر است. عامل تشکیل چشمه تکنونیک صفحه ای است و آب آن از شکاف سنگ های شیلی از زمین خارج می شود. آب این چشمه در ردیف آب های گوگردی با کاتیون و آنیون های مختلف گرم است .

 

جنگلهاي مانگرو ( حرا )

ارسال شده در: . نوشته‌شده توسط احمد وفائیان

جنگلهاي مانگرو اكوسيتمهاي كاملا ويژه اي هستند كه اجتماعات گياهي و جانوري آنها در ارتباط با شرايط خاصي مي تواند شكل گيرد.جنگلهاي حرا جنوب ايران در نوار ساحلي خايج فارس و درياي عمان آخرين پراكنش جنگلهاي مانگرو در جنوب شرقي آسيا به شمار ميروند. اين جنگلها از يك يا گاهي دوگونه مانگرو تشكيل شده و فراوان ترين گونه آن حرا است كه در منطقه حفاظت شده حرا به تنهايي حضور دارد.
جذر و مد آب دريا در سواحل كه بطور موزون و مستمر هر روز انجام مي شود در شكل گيري تنوع حيات اين اكوسيستم نقش اساسي دارد.منطقه حفاظت شده حرا كه در تنگ خوران بين جزيره قشم ، سواحل حوزه بندر خمير و در مصب و دلتاي رودخانه مهران قرار گرفته از سال 1351 انتخاب و تحت حفاظت قرار گرفته است . بندر خمير در شمال غرب منطقه حفاظت شده مهمترين شهر اطراف منطقه محسوب مي شود بنادر پل - لافت كهنه و لافت نو نيز آباديهاي مهم حاشيه اين منطقه محسوب ميشوند كه پل در نوار ساحلي شمالي و بنادر لافت در شرق منطقه واقع شده اند. جاده اصلي بندرعباس به بندر خمير از شمال منطقه عبور مي كند و تمامي قسمتهاي منطقه بويژه از طريق دو بندر لافت و پل توسط قايق قابل دسترسي است . اين جنگلها نه تنها در سطح ملي حائز اهميت هستند. بلكه داراي دو نوع ذخيرگاه زيستكره (MAB) و تالاب بين المللي نيز مي باشند . اين جنگلها با محيط زيست پويا ، ساز و كارهاي پيچيده ، پرندگان نادر، آبزيان غير متعارف ، كاركردهاي مختلف ، ارزشها و زيباييهاي سحرانگيز، خود پديده هاي شگفت انگيزي مي باشند كه براي طيق گسترده اي از مردم از جذابيت هاي خاصي برخوردارند.قابليتهاي پژوهشي و آموزشي اين نظام اكولوژيك استثنايي و منحصر به فرد همانقدر براي دانشجويان جذابيت دارد كه ديدن غروب سحرانگيز جنگلهاي نيمه شناور آن براي مردم عادي . اين جنگلها كانون ديدنيهاي غير متعارف و حيرت آور است . ديدن ماهي خزنده ، پرندگان نادر همچون اگرت بزرگ ، گيلان شاه و حواصيل هندي در كنار عقاب ماهيگير، نوك قاشقي ، پليكانها و فلامينگوها هميشه امكان پذير نيست اما جنگلها هميشه بهار دريايي حرا همه اين ديدنيها را يكجا به بازديد كنندگان خود سخاوتمندانه عرضه مي كنند. بي دليل نيست كه امروز مناطق حفاظت شده در كل نوار ساحلي جنوب كشور و بويژه در عرصه مانگروها اين ميراثهاي طبيعي بي همتا را براي نسل حاضر و اتي حفظ كنيم .

 

آب و هواي استان هرمزگان

ارسال شده در: . نوشته‌شده توسط احمد وفائیان

آب و هواي استان هرمزگان

استان هرمزگان از مناطق گرم و خشك ايران است . به طور كلي آب و هواي اين استان تحت تاثير آب و هواي بياباني و نيمه بياباني قرار دارد .
گرماي متوسط سالا‌نه اين منطقه در حدود 27 درجه سانتي گراد است و رطوبت نسبي آن حداقل به 19 درصد و حداكثر به 100 درصدي مي رسد . مقدار متوسط بارندگي سالا‌نه 8/215 ميلي متر است .
در اين مناطق در حدود 9 ماه از سال بارندگي مهمي انجام نمي شود و قسمت عمده بارندگي نيز در يكي دو نوبت انجام مي گيرد و در همان موارد هم اغلب مانند بارانهاي بهاري سيل آسا مي باشد كه شامل خساراتي مي گردد .
هواي اين استان در سردترين روزهاي زمستاني از 10 درجه سانتي گراد بالا‌ي صفر پايين تر نمي آيد . تابستانهاي گرم و زمستانهاي معتدل از ويژگيهاي آب و هواي استان هرمزگان به شمار مي رود .
از جمله مهمترين بادهاي اين استان عبارتند از :


باد " سهيل يا سهيلي " بادي است تابستاني كه از جنوب شرقي به سمت شمال غربي مي وزد و در رسيدن ميوه خرما نقش اساسي دارد.

باد " نعشي ( نشي ) "بادي است كه از شمال شرقي به سمت جنوب غربي مي وزد و سرد و طوفان زا مي باشد .
باد ‌" عقربي " بادي است بهاري كه از نيمه فروردين الي اوايل تابستان از سمت جنوب به شمال مي وزد .
باد " قوس ‌" بادي است زمستاني كه در جهت شرقي - غربي مي وزد و باعث بيشترين بارش در اين منطقه مي شود .
باد " شمال " اين باد به مدت 9 ماه از سال به موازات ساحل شمالي خليج فارس مي وزد .
وزش باد شمال به مدت 40 روز در فصل تابستان با گرد و غبار محلي همراه است . جهت وزش اين باد از جنوب غربي به سوي شمال شرقی مي باشد و در زمستانها جهت آن غربی - شرقی مي گردد .
باد " ايوبي " اين نوع باد همانند " باد قوس " از يك ويژگي خاص برخوردار است كه همراه با مقدار كمي باران مي باشد .

باد " شرجي يا شرقي " وزش اين باد در تابستان از بادهاي بسيار نامطلوب سواحل شمالي خليج فارس به شمار مي رود زيرا در فصل تابستان پس از عبور از سطح دريا رطوبت زياد به خود مي گيرد و نسبي هوا را به شدت بالا‌ مي برد و گاهي توام با ابر و مه است كه در برخي نواحي موجب بارندگي مي شود .

باد " بحري ياد باد شمال غربی " اين باد اغلب در فصل زمستان شروع به وزيدن مي نمايد و نسيمي را از دريا با خود مي آورد و گاه بارندگي هاي اندكي را پديدار مي كند .‌

 

جغرافیای استان هرمزگان

ارسال شده در: . نوشته‌شده توسط احمد وفائیان

موقعيت و وسعت

موقعيت و وسعت اين استان در جنوب ايران واقع شده ، وسعت آن 8/68475 كيلومتر مربع است و بين مختصات جغرافيايي 25 درجه و 35 دقيقه تا 28 درجه و 57 دقيقه عرض شمالي و 52 درجه و 41 دقيقه تا 59 درجه و 15 دقيقه طول شرقي ‌( از نصف النهار گرينويچ ) واقع شده است .اين استان از شمال با استان كرمان ، از جنوب با خليج فارس و درياي عمان ، از جنوب با استان سيستان و بلوچستان و از غرب با استانهاي فارس و بوشهر همسايه است .از لحاظ وسعت بزرگترين شهر اين استان " بندرعباس " و كوچكترين آن " شهر هرمز " است .

جغرافیایی طبیعی شهرستان بندرعباس

آب و هوای این شهرستان به علت شرایط خاص خود متغییر بوده زیرا در نواحی کوهستانی گرم وخشک و در نواحی ساحلی و جلگه ای گرم و مرطوب می باشد. آب و هوای نوار ساحلی این شهرستان در فصل تابستان بسیار گرم و مرطوب ودر فصل زمستان هوا نسبتا معتدل می شود . فصل تابستان دراین نواحی به مدت 9 ماه ادامه می یابد که به تدریج از اوایل آبان ماه از گرمای هوا کاسته می شود. وزش بادها شمالی دراین شهرستان توام با گرد وغبار بوده که گاهی اوقات این بادها با رطوبت زیاد دریا همراه شده و هوای گرم و مرطوبی را به وجود می آورد که این پدیده را در اصطلاح محلی هوای " شرجی " گویند.
دراثر مجاورت نواحی شمالی با استانهای کرمان و دوری از سواحل خلیج فارس در مقایسه با شهرهای نوار ساحلی ملایمتر می باشد حداکثر درجه حرارت دراین ناحیه از شمال شهرستان دراواسط تابستان 30 تا49 درجه و حداقل آن در دیماه 2تا 5درجه سانتیگراد متغییر است .

ناهمواریهاي استان هرمزگان

مناطق کوهستانی ، بخش عمده ای از مساحت این استان را در برگرفته و کوههای این منطقه ادامه رشته کوههای زاگرس است که به تدریج از شمال غربی به جنوب شرقی کشیده شده است و به مرورازارتفاعات کاسته می شود تا سرانجام به تپه ماهورهای آهکی و گچی و شنی تبدیل می شود و سپس به زمینهای پست ساحلی که در امتداد خلیج فارس و دریای عمان قرار دارد می پیوندند . این ناحیه پست ساحل در اطراف تنگه هرمز وسعت بیشتری پیدا می کند .


مهمترین کوههای این استان به شرح زیر است :

کوه گنو : در شمال غربی بندرعباس واقع شده است و ارتفاع آن 2347 متر می باشد . این کوه دهستانهای فین ، سیاهو وایسین را ازهم جدا می کند . این کوه در مقایسه با آب وهوای گرم بندرعباس دارای آب وهوای نسبتا معتدل است و به همین مناسبت از اهمیت خاصی برخوردار می باشد . اینکوه با ابعادی معادل 34 کیلومتر و 5 تا 15 کیلومتر عرض و مساحتی بالغ بر 350 کیلومتر مربع را در برگرفته است .

کوه فارغان ( هماک ) : این کوه در شمال بندرعباس با ارتفاعی برابر 3267 متر واقع گردیده است .این کوه سرچشمه رودهای ماشاری ، وایکان ، نسا و مزرعه است . کوه فوق مساحتی بالغ بر 1100 کیلومتر را در بر دارد .

کوه شب ( شو ) : در شمال شرقی بندرلنگه واقع گردیده وارتفاع آن 2681 متر است . این کوه یکی ازبلندترین کوههای جنوب ایران محسوب می شود .
از جمله کوههای دیگری که می توان در این استان نام برد عبارتند از : کوه بناب ، ناخ ، مهرگان ، بندرهوشدان ، سرملا ، سیبا، پشت کوه ، سیاه و غیره
کوه بشاگرد :رشته کوه بشاگرد غربی در شهرستان جاسک به شکل عدد هشتی است که یک ضلع آن درامتداد شمال جنوب و ضلع دیگرآن تقریبا به صورت افقی قرار گرفته است . در واقع دو رشته نسبتا متمایزی را به نام رشته بشاگرد شرقی و رشته بشاگرد غربی پدید آورده است . بلندترین قله آن کوه " مهره " ( دهستان بشاگرد غربی شهرستان جاسک ) نام دارد که ارتفاع آن حدود 2046 متر می باشد .
از جمله دشتهایی که دراین استان وجود دارندعبارتند از :دشت شمیل ، دشتکردی ، دشت مسافرآباد ، دشت رودان ، دشت احمدی ، دشت شمیل، دشت تخت ، دشتگنو ، دشت فارغان ، دشت فین و رضوان ، دشت کهورستان و دشت ایسین .

رودخانه ها
رودخانه ها در این استان رودخانه های متعدد پر آبی وجود ندارد . تنها رودخانه هایی که در این منطقه پر آب می باشند ، میناب ومهران هستند که بخش زیادی از آبهای آنها بر اثر گرمای زیاد تبخیر واز دست می رود و یا پس از طی مسافتی کوتاه اکثر رودها خشک می شوند و تعداد دیگری از رودهای این منطقه ، به علت گذشتن از نمک زارهای ساحلی و یا از دشتهای گچی شور شده و در انتها به دریا می ریزند .

رودهای استان را می توان از نظر نوع به دو دسته تقسیم کرد :

رودخانه های شور یا کل ومهران از آب شور برخوردار هستند ورودخانه ی گنج ، جگین ، کریان ، جلابی و میناب دارای آب شیرین هستند.
رودخانه های استان عبارتنداز :
میناب ، مهران ، شمیل یا حسن لنگی ، چیل ، شقرود ، ماشاری ، شوریاکل ،جاسک ، شهروند ، هیلرو ، زیانی ، بهمدی ، گابریگ ، رودان ، زرانی ، گرو ، مازابی ، سبزپوشان ، حاجی آباد ، رسول ، جغین ( جگین ) ، انگهران ، شاه بابک ، گودر ( گوادر ) و دزدان که به اختصار چند رودخانه مهم دراین بخش توضیح داده می شود و اهم رودهای فوق الذکر در شهرستانهای مربوط به خود درج شده است .
رودخانه میناب : یکی از پرآب ترین رودهای جنوبی ایران بوده که از " رود کورنگ " در حدود 40کیلومتری شمال میناب سرچشمه می گیرد و در انتها در شمال تنگه هرمز به خلیج فارس می ریزد . به خاطرشیرین بودن آب این رودخانه و از آنجا که یکی از امتیازات عمرانی و اقتصادی منطقه به شمار می رود سدی روی آن ساخته شده است .

رودخانه مهران : این رود از جنوب کوههای هفچن ، 15 کیلومتری شمال " عسلویه " سرچشمه گرفته و به خلیج فارس می ریزد .

رودخانه شور : از کوههای " داراب " سرچشمه گرفته ودر شرق بندرخمیر به خلیج فارس وارد می شود .

رودخانه شمیل : این رودخانه در شمال شرقی بندرعباس واقع است و حوضه آبریز آن حدود 2000 کیلومتر مربع می باشد ، رودخانه مذکور در نزدیکی روستای شمیل وارد دشت وسیعی می گردد .چشمه های آب گرم گنو ، خورگو ، خمیر ، چستانه ، معدونیه ، لای بیشه ، و آبگهور از مهمترین چشمه های آب گرم استان است که برای رفع انواع امراض مورد استفاده قرارمی گیرد .

تنگه هرمز
تنگه هرمز این تنگه یکی از حساس ترین و حیاتی ترین راههای آبی جهان در عصر ماست . این تنگه هلالی شکل بوده وطول آن187 کیلومتر و کمترین عرض آن از راس قبر هندی شمال شرقی شبه جزیره عمان تا دهانه رودخانه گز ( ایران ) حدود 55 کیلومتر و عرض معمولی آن از بندرعباس تا راس " شوریط " شمال عمان حدود 87 کیلومتر می باشد . ژرفای ان به دلیل شیب تندی که کف تنگه از قسمت شمال به جنوب دارد متغیر است و در نزدیکی جزیره لارک حدد 36 متر و در ساحل جنوبی نزدیک جزیره مسندم عمان 180 تا 200 متر عمق دارد و ژرفترین نقطه آن گودالی است به عمق 223 مترکه در 45 کیلومتری شمال جزیره مسندم ( مسندام ) قرار دارد .
همچنین مدخل تنگه هرمز دارای دو برآمدگی ، یکی به نام راس " دبه " شرق کشور امارات متحده عربی ودیگری دماغه " الکوه " در ساحل ایران ( غرب خلیج جاسک )است .
اهمیت استراتژیکی واقتصادی این تنگه در چند دهه اخیر بیشتر گردیده است .
تنگه هرمز ، تنگه ای است بین المللی که بین دو کشور ایران و عمان واقع شده است که ارزش ویژه ای دارد و طبق موافقت نامه سال 1974 که بین دو دولت ایران و عمان بسته شده مسئولیت دفاع ازاین گلوگاه حیاتی وهم نظارت بر عبور و مرور کشتیها مشترکا بر عهده هر دو دولت است .

خلیج فارس
خلیج فارس از همان زمانی که پارسیها به لب دریای جنوب رسیده اند ، یعنی از هزاره دوم پیش ازمیلاد بایست نام این دریا پارس یا خلیج فارس گذاشته ، زیرا از نخستین روزی که نام این دریا در اسناد معتبر تاریخی آمده است تا امروز همواره آن را به همین نام خوانده اند و در سراسر جهان متمدن تاریخی آمده است تا امروز همواره آن را به همین نام خوانده اند و در سراسر جهان متمدن همیشه به هر زبانی این نام رواج داشته است .
در کتیبه ای که از داریوش کبیر در تنگه سوئز به دست آمده به نام "دارپاتیاهخاپارساآتی " یعنی دریایی که ازپارس می رود خوانده شده است .
و " کلودیوس پتوله مائوس " یا بطلمیوس که بزرگترین عالم هیئت و جغرافیای قدیم است و در قرن دوم میلادی می زیست در کتاب بزرگی که در علم جغرافیا نوشته از این دریا به نام " پرسیکوس سینوس " ( خلیج فارس) یاد کرده و این اصطلاح بعدها به " سینوس پرسیکوس " تغییر یافته ومصطلح شده است .
درمنابع تاریخی و جغرافیایی دوره اسلامی ، تحت عناوینی از قبیل " بحرفارس " ،" البحرالفارسی " ، " الخلیج الفارسی " و خلیج فارس از این دریا نام برده شده است .
"ابوعلی احمدبن عمربن رسته " در کتاب "الاعلاق النفسه " از خلیج فارس به " الخلیج فارس یاد کرده است .
دانشمند و جغرافیدان ایران به نام " سهراب " که در قرن سوم ه.ق می زیسته درکتاب خود به نام " عجائب الاقالیم السبعه الی نهایه العماره "می نویسد :
" بحر فارس و هوالبحرالجنوبی الکبیر یعنی دریای پارس دریای بزرگی در جنوب است . از مطالب فوق چنین نتیجه گیری می کنیم که کلیه مورخان و جغرافیدانان جهان
، چه دردوران وسطی وچه در قرون باستان و دوره معاصر از خلیج فرس به اسامی " دریای پارس " ، خلیج فارس " و یا " خلیج العجم " و امثال آن یاد کرده اند . مستندترین دلیل بر این ادعا آثار کتب و نقشه هایی است که از آن بر جای مانده است .
ترجمه اصطلاح لاتین خلیج فارس به زبانهای مختلف به ترتیب ذیل است :
Golfe Persique به زبان فرانسه
Persico Gulf به زبان انگلیسی
Persischer Golfبه زبان آلمانی
Persico Golfoبه زبان ایتالیایی
Persids Kizaliv به زبان روسی
Perusha klanبه زبان ژاپنی
است که در همگی نام "پارس " به خوبی مشهود است .
آنچه مسلم است نام خلیج فارس در همه زبانهای زنده دنیا از زمانهای گذشته تاکنون پذیرفته شده و همه ملل جهان این دریای ایرانی را به زبان خود خلیج پارس می خوانند.
خلیج فارس با مساحت 240000 کیلومترمربع دارای عرضهای مختلفی است که کمترین عرض از دماغه نای بند ( ایران ) تا راس راکان ( رکن ) شمال کشور قطر 185 کیلومتر و بیشترین عرض آن از بندر جزه ( ایران ) تا کرانه های سلیه ( امارات متحدده عربی ) 355 کیلومتر است . طول خلیج فارس از دهانه اروندرود تا کرانه های ابوظبی 830 کیلومتر و ژرفای آن در قسمت شرقی به طور متوسط 50 تا 80 متر ودر قسمتهای غربی حدود 10 تا 30 متر است .
ژرفترین نقطه خلیج فارس گودالی است به عمق 93 مترواقع در 15 کیلومتری جنوب جزیره تنب بزرگ ، طول کرانه های ایران درخلیج فارس ازبندرعباس تا دهانه اروندرود 1.259 کیلومتر است . شوری آب خلیج فارس از آبهای دیگر جهان نسبتا بیشتر است به طوری که بین 37 تا 50 در هزار متغیر می باشد.
شوری آب خلیج فارس به عوامل زیر بستگی دارد:
1- کند بودن جریان آب در تنگه هرمز
2- واقع شدن خلیج فارس در نزدیکی خط استوا
3- تبخیر بیشتر آبهای آن و نمکزار بودن بستر رودهای دجله و فرات که به خلیج فارس می ریزند. این شوری در سواحل جنوبی
آنقدر زیاد است که در برخی نقاط کوههای نمکی سر از آب بیرون آورده اند.
خلیج فارس دارای جزایر بسیاری است که عبارتند از:

ابوموسی،بنی فرور، تنب بزرگ،تنب کوچک،سیری، شتور، فرور، قشم،کیش،لارک،لاوان، هرمز، هندرابی و هنگام که از نظر تقسیمات سیاسی جز استان هرمزگان می باشند.

 

جـاذبه هـاي طبـيعي

ارسال شده در: . نوشته‌شده توسط احمد وفائیان

جـاذبه هـاي طبـيعي

منابع و تفرجگاههاي آبي خليج فارس گذرگاه دريايي مهمي است كه ايران را از طرف جنوب و از زريق استانهاي هرمزگان و بوشهر به آبهاي آزاد جهان مربوط مي كند . خليج فارس در هر دوره از تاريخ ايران از تاريخ ايران نقش خاصي را ايفا كرده است . اين خليج از آنجايي كه بر سر راه دريايي خاورميانه واقع شده اهميت نظامي و ژئوپوليتيكي ويژه اي در منطقه خاورميانه دارد . از طرف ديگر وجود اين منابع عظيم آبي امكانات بالقوه و بالفعل بسيار جالب توجهي را در امر توسعه ايرانگردي و جهانگردي فراهم آورده است . خليج فارس در عرصه مختلف داراي جاذبه هاي عظيم توريستي است . اين زمينه ها اقليم و آب و هوا ،‌زمستان مناسب ،‌آفتاب و سواحل زيبا ، ورزشهاي مختلف آبي ،‌وجود گونه هاي مختلف پرندگان و ابزيان و ... را در برميگيرد .

در طول 5 ماه از سال ، هنگامي كه قسمت اعظم ايران و نيز نواحي شمالي آمريكا و اروپا را برف و يخبندان و سرما فرا گرفته است ،‌سواحل و جزاير خليج فارس خوش آب و هوا، آرام و زيباست . هواي معتدل پاييز و زمستان امواج ملايم دريا دسته هاي فراوان ماهي در كناره ها و اطراف ساحل و گروه هاي پرندگان زيباي دريايي كه در گوشه و كنار و بر روي آبها بيتوته كرده اند مناظر بديع و روح نوازي را فراهم ميآورند . سواحل خليج فارس دو تيپ ساحلي متمايز و جالب ماسه اي و صخره اي دارند . به دليل ساختمان آهكي قسمت هاي صخره اي كه در اثر كوبش امواج آب فرسايش يافته اند . در اين صخره ها خللي و فرج جالب توجهي ايجاد شده و چشم اندازهاي زيبايي به وجود آمده است . سواحل ماسه اي آن نيز در برخي نواحي از نظر درجه بندي بسيار ممتاز و زيبا است . با انجام پاره اي از اقدامات حفاظتي و ايجاد استخرهاي پيوسته به آب دريا ،‌امكانات استفاده مطلوب براي شنا ،‌قايق راني ،‌كرجي راني ،‌و اسكي روي آب را مي توان فراهم كرد . دوستداران ورزشهاي تابستاني ميتوانند در زمستان از هواي مطبوع بهاري آن لذت ببرند و به ورزشهاي مورد علاقه خود بپردازند . همچنين ميتوان تورهاي مسافرتي جهت تماشاي صيد صدف و مرجان توسط غواصان بومي و انجام آن را درحضور جهانگردان ايجاد كرد . سواحل بندر لنگه ،‌بندعباس ، جاسك و سواحل جزاير استان مناسب ترين نقاط براي ديدار از اين شگفتيهاي طبيعي است .

 

چشمه های آبگرم هرمزگان

ارسال شده در: . نوشته‌شده توسط احمد وفائیان


چشمه‌هاي آب گرم
استان هرمزگان داراي تعداد نسبتاً قابل توجهي چشمة آب گرم است كه داراي خواص درماني نيز مي‌باشند. اين چشمه‌ها در صورت معرفي گسترده و سالم‌سازي محيط و ايجاد بناهاي تفريحي و رفاهي، مي‌توانند هر ساله تعداد زيادي گردشگر داخلي و خارجي جذب نمايند. مهمترين چشمه‌هاي آب گرم استان عبارتند از:
چشمه آب گرم گنو: در فاصلة 34 كيلومتري شمال شرقي بندرعباس، در كنار جادة بين بندرعباس و سيرجان واقع شده است. يك جادة فرعي آسفالته به اين چشمه منتهي مي‌شود. چشمه، در دره‌اي قرار دارد و كوه گنو و ارتفاعات سخت آهكي از شمال و جنوب، آن را در بر گرفته‌اند. افراد محلي از آب چشمـه براي آبياري نخلستان‌ها و نيز استحمام استفاده مي‌كنند. اخيراً برنامه‌هاي جالب توجهي در راستاي بهداشت و نيز امكانات رفاهي در محوطة چشمه ايجاد شده است. احداث دو استخر زنانه و مردانه نسبتاً بزرگ و تميز، تاسيسات استراحت و اقامت بازديدكنندگان، پذيرايي مسافران و موارد مشابه، از جملة اين اقدامات است. اطراف چشمه نيز پر از درختان نخل و بسيار زيبا و سرسبز است.
آب چشمه از دسته آب‌هاي گوگردي خيلي گرم (كلروره سولفاته كلسيك گوگردي) است. پساب اين چشمه پس از خارج شدن از استخرها مانند رودخانة كوچكي جاري مي‌شود. اين رودخانة كوچك در چند كيلومتري چشمه، آبشار زيبايي دارد كه چشم‌انداز مناسبي براي چشمه و كلاً كوه گنو ايجاد مي‌كند.
چشمه آب گرم لشتان: اين چشمه در 7 كيلومتري شرق بندرخمير قرار دارد. آب چشمه از شكاف سنگ‌هاي مارين خارج مي‌شود. چشمه، داراي دو استخر در امتداد يكديگر است. تعداد محدودي اتاقك براي استراحت و اقامت مسافران در اطراف آن ساخته شده است ولي در مجموع اين امكانات چندان قابل توجه نبوده و از نظر گردشگري ارزش بالايي ندارند.
آب چشمه در رديف آبهايي با كاتيون‌ها (يونهاي منفي) و آنيون‌ها (يونهايي مثبت) مختلف گرم است.
چشمه چاه احمد: اين چشمه در مسير جاده بندر خمير به بندر لنگه و دو راهي خرك قرار دارد. فاصله بندر خمير تا دو راهي خرك 9 كيلومتر و از دو راهي تا محل چشمه در حدود 2 كيلومتر است كه نزديك به 500 متر ماشين‌رو نيست. در نزديكي مظهر چشمه يك استخر طبيعي تقريباً مربع شكل وجود دارد كه هر ضلع آن تقريباً 5 متر است.
آب چشمه از شكاف سنگ‌هاي آهكي دولوميتي خارج مي‌شود. امكانات رفاهي براي مسافران و گردشگران فقط محدود به دو باب اتاقك است كه قطعاً بايد در اين زمينه اقدامات بيشتري صورت پذيرد. آب اين چشمه در دريف آبهاي گوگردي با كاتيونهاي مختلف گرم است.
چشمه آب‌گرم سايه خوش: اين چشمه در مسير جادة بندرخمير به بندرلنگه قرار دارد. فاصلة بندرخمير تا روستاي سايه خوش در حدود 40 كيلومتر است و از محل روستا تا چشمه نيز بايد حدود 4 كيلومتر طي شود.
چشمه در شكاف سنگ‌هاي آهكي مارني و در دامن كوه جاي دارد. آب نيز در رديف آب‌هاي سولفات كلسيم همراه با منيزيم زياد و كلرور سديم گرم است. متأسفانه امكانات رفاهي، اقامتي مناسبي در اطراف چشمه براي بازديد‌كنندگان و مسافران وجود ندارد.
چشمه آب‌گرم بادون: اين چشمه در مسير بندرلنگه به روستاي گزيل قرار دارد. از روستاي گزيل نيز تا محل اصلي چشمه در حدود 11 كيلومتر فاصله است. آب چشمه از شكاف سنگ‌هاي مازني از زمين خارج مي‌شود. در اطراف اين چشمه استخر بزرگي (به ابعاد تقريبي 12×20 متر) احداث شده و آب آن به مصارف كشاورزي مي‌رسد.
آب چشمه در رديف آب‌هاي سولفات كلسيم همراه با منيزيم فراوان و كلرور سديم ولرم مي‌باشد. متأسفانه امكانات رفاهي و اقامتي مناسبي در اطراف چشمه براي بازديدكنندگان و مسافران وجود ندارد.
چشمه آب‌گرم آسك: اين چشمه در مسير جاده بندرلنگه به روستاي گزيل قرار دارد. فاصلة روستا تا محل چشمه در حدود 5/3 كيلومتر است كه تقريباً 500 متر آن ماشين‌رو نيست. آب چشمه از شكاف سنگ‌هاي مارني بيرون مي‌آيد. در محل چشمه، تعدادي حوضچة طبيعي وجود دارد كه مراجعه كنندگان در آنها استحمام مي‌كنند.
آب چشمه در رديف آب‌هاي سولفات كلسيم همراه با منيزيم و كلرور سديم ولرم مي‌باشد. متأسفانه امكانات رفاهي و بهداشتي مناسبي در اطراف چشمه براي بازديدكنندگان و مسافران وجود ندارد.
چشمه آب‌گرم ملايجي: اين چشمه در جنوب مسير بندرلنگه به بندركنگ قرار دارد. آب چشمه در رديف آب‌هاي گوگردي با آنيون‌هاي مختلف گرم مي‌باشد و از شكاف سنگ‌هاي آهكي مارني خارج مي‌شود. امكانات رفاهي و اقامتي مناسبي در اطراف چشمه به چشم نمي‌خورد.
چشمه آب‌گرم چارك: اين چشمه در مسير جاده بندرلنگه به گاوبندي قرار داشته و از طريق بستانه و روستاي باوردان، قابل‌دسترسي است. چشمه، در بستر رودخانة تنگ‌خوان است و از شكاف سنگ‌هاي مارني بيرون مي‌جوشد.
آب چشمه در رديف آب‌هاي گوگردي با كاتيونها و آنيونهاي مختلف گرم مي‌باشد. امكانات رفاهي و اقامتي مناسب براي بازديدكنندگان و مراجعين، وجود ندارد.
چشمه آب‌گرم حاجي‌آباد: اين چشمه در مسير بندرعباس به حاجي‌آباد و در حدود 30 كيلومتري شرق حاجي‌آباد در دامنة كوه قرار دارد.
آب چشمه از شكاف سنگ‌هاي مارني خارج شده و در رديف آبهاي گوگردي با كاتيون‌ها و آنيون‌هاي مختلف گرم است. در اين چشمه نيز همانند بسياري از چشمه‌هاي ديگر، امكانات رفاهي و اقامتي مناسبي براي بازديدكنندگان و مراجعين وجود ندارد.
چشمه آب‌گرم فارياب: اين چشمه در مسير جاده بستك، بعد از روستاهاي فتويه و فارياب قرار دارد. از روستاي فارياب تا محل چشمه حدود 2 كيلومتر فاصله است كه جادة مربوطه هنوز آسفالت نشده است.
آب چشمه در رديف آب‌هاي گوگردي با كاتيون‌ها و آنيون‌هاي مختلف و گرم است. امكانات رفاهي و اقامتي مناسبي در اطراف محل براي مراجعين و بازديدكنندگان وجود ندارد.
چشمه آب‌گرم فتوحيه (فتويه): اين چشمه در مسير جاده بستك به لار و در جنوب دهكدة تافتويه (در حدود 30 كيلومتري بستك) قرار دارد. در كنار چشمه حوضچة كوچكي قرار داشته و آب آن به مصارف كشاورزي مي‌رسد. آبدهي چشمه قابل توجه است (در حدود 50 ليتر در ثانيه). درجه حرارت آب نيز در حدود 39 درجة سانتيگراد است.
آب چشمه در رديف آبهاي گوگردي با كاتيونها و آنيونهاي مختلف است. امكانات رفاهي و اقامتي مناسبي در محل براي گردشگران و بازديدكنندگان وجود ندارد.
چشمه آب‌گرم تودوليه: اين چشمه در مسير جادة بندعباس به لار، بعد از دو راهي بستك و در روستاي تودوليه قرار دارد. فاصلة روستا تا محل چشمه در حدود 9 كيلومتر است.
آب چشمه از شكاف سنگ‌هاي آهكي مارني از زمين خارج مي‌شود و در رديف آبهاي گوگردي با كاتيونها و آيونهاي مختلف گرم است. براي استفادة مسافرين، تعدادي اتاقك در اطراف چشمه ايجاد شده است.
چشمه آب‌گرم غرب تودوليه: اين چشمه در غرب چشمة تودوليه و در 5 كيلومتري آن قرار دارد. آب چشمه از شكاف سنگ‌هاي آهكي بيرون آمده و در رديف آب‌هاي گوگردي با كاتيون‌ها و آنيون‌هاي مختلف گرم است. از نكات جالب توجه در اطراف چشمه، وجود رسوبات اكسيد آهن است. امكانات اقامتي و رفاهي مناسبي براي استفادة بازديد‌كنندگان، در اطراف چشمه وجود ندارد.
مجموعه چشمه‌هاي خورگو: اين چشمه‌ها كه تعداد آنها سه چشمه است، در منطقة خورگو، تقريباً 30 كيلومتري جادة بندرعباس به سيرجان، واقع شده‌اند. از اين جاده، يك جادة فرعي به سمت اين چشمه‌ها كشيده شده است كه طول تقريبي آن 28 كيلومتر مي‌باشد.
آب چشمة اول از شكاف سنگهاي مارني خارج و وارد رودخانة محلي خورگو مي‌شود. آب چشمه، در رديف آبهاي سولفات كلسيم همراه با منيزيم و كلرور سديم است. چشمة دوم به فاصلة يك كيلومتري چشمة اول و در شرق آن قرار دارد كه به‌صورت جوشان از شكاف سنگ‌هاي آهكي مارني بالا مي‌آيد. در اطراف چشمه، حوضچة دايره‌اي ساخته شده و از آن براي استحمام استفاده مي‌شود. چشمة سوم نيز در نزديكي چشمة دوم واقع شده و تقريباً مشابه آن است. آب اين دو چشمه در رديف آب‌هاي گوگردي با كاتيون‌ها و آنيون‌هاي مختلف گرم است. امكانات رفاهي و اقامتي مناسبي در اطراف اين چشمه‌ها وجود ندارد.
چشمه آب‌گرم خورگو: در مسير جادة خورگو به سرخان و در 3 كيلومتري روستاي باري قرار دارد. البته حدود يك كيلومتر از مسير ماشين‌رو نيست. چشمه، از شكاف سنگهاي رودخانة گرواز از زمين خارج مي‌شود و در اطراف آن تعدادي حوضچة كوچك ساخته شده است كه اهالي منطقه براي استحمام از آنها استفاده مي‌كنند.
آب چشمه در رديف آب‌هاي گوگردي با كاتيون‌ها و آنيون‌هاي مختلف گرم است و در اطراف آن، امكانات اقامتي و تفريحي مناسبي براي بازديدكنندگان و استفاده‌كننده‌گان وجود ندارد.
چشمه آب‌گرم سرخان: اين چشمه در مسير جاده فرعي خورگو به سرخان كه از جادة بندعباس به سيرجان منشعب مي‌شود، قرار داد. فاصلة چشمه تا روستاي سرخان در حدود يك كيلومتر است.
آب چشمه از شكاف سنگ‌هاي شيلي از زمين خارج مي‌شود و در رديف آب‌هاي گوگردي با كاتيون‌ها و آنيون‌هاي مختلف گرم است. در اطراف چشمه امكانات رفاهي و اقامتي مناسب وجود ندارد.
چشمه آب‌گرم كشكو: اين چشمه در مسير جادة بندرعباس به كشكو قرار دارد. از روستاي كشكو تا چشمه در حدود 4 كيلومتر فاصله است كه حدود يك كيلو‌متر آن ماشين‌رو نيست.
آب چشمه از شكاف سنگهاي آهكي بيرون مي‌آيد و حوضچه‌هاي متعددي در اطراف چشمه وجود دارد كه اهالي منطقه از آنها براي شنا استفاده مي‌كنند. همچنين، از آب چشمه براي كشاورزي نيز استفاده مي‌شود. اين چشمه به رودخانة كشكو مي‌ريزد. آب چشمه در رديف آب‌هاي سولفات كلسيم همراه با منيزيم و كلرور سديم گرم مي‌باشد. امكانات رفاهي و اقامتي مناسبي در كنار اين چشمه وجود ندارد.
چشمه آب‌گرم نيان: اين چشمه در مسير جادة بندر عباس به نيان كه از روستاهاي سرخان، قلعه‌قاضي و كشكو مي‌گذرد، قرار دارد. چشمه تا روستاي نيان 3 كيلومتر فاصله دارد كه ماشين‌رو نيست.
آب چشمه از شكاف سنگهاي آهكي از زمين خارج مي‌شود و در رديف آبهاي سولفات كلسيم همراه با منيزيم و كلرور سديم مي‌باشد. امكانات رفاهي و اقامتي مناسبي در اطراف چشمه وجود ندارد.
چشمه آب‌گرم ده‌شيخ: اين چشمه در مسير حاجي‌آباد به سمت دولت‌آباد و در جنوب شرقي روستاي ده‌شيخ (شرق حاجي‌آباد) در دامنة كوه قرار دارد. آب چشمه از شكاف سنگ‌هاي آهكي بيرون مي‌آيد و در رديف آب‌هاي گوگردي با آنيون‌ها و كاتيون‌هاي گرم است. امكانات رفاهي و اقامتي مناسبي در محل وجود ندارد.
چشمه آب‌گرم چستانه: اين چشمه در مسير بندرعباس به بندر شهيد رجايي، در نزديكي روستاي خون سرخ قرار دارد. آب چشمه در رديف آبهاي گوگردي با كاتيون‌هاي مختلف مي‌باشد.
  • لازم به‌ذكر است كه آب گرم‌هاي ديگري نيز در استان ذكر شده است. از قبيل آبگرم شمس در بندر لنگه، آبگرم بزرگ (بي‌بي) در بخش فين، روستاي پشت تنگ، آبگرم كهور، آبگرم لاي بيشه و آبگرم تنخواه در غرب بندرعباس.